ترکیب کودی توصیه شده به صورت ۴۰۰ کیلوگرم اوره، ۵۰ کیلوگرم پتاسیم ، ۵۰ کیلوگرم فسفات دی آمونیم، ۳۰ کیلوگرم سولفات آهن، ۳۰ کیلوگرم سولفات منگنز، ۵۰ کیلوگرم سولفات روی، ۳۰ کیلوگرم سولفات مس، و ۳۰ کیلوگرم اسید بوریک در هکتار بود. در تمامی تیمارها به جز تیمارهای شاهد، کل کودهای موجود در ترکیب توصیه کودی، بر اساس سطح کودی، مورد مصرف قرار گرفتند.
کودهای ازت و پتاسیم در ۵ نوبت و با فواصل ۱۴ روز و کودهای دارای عناصر کم مصرف در ۴ نوبت با فواصل ۱۴ روز در طی فصل رشد مصرف گردید. نتایج نشان داد که کارایی مصرف کود تحت تأثیر میزان آب آبیاری، مقدار کود مصرفی و اثر متقابل هر دو عامل قرار می گیرد. تیمارهای آبیاری اثر معنی داری در سطح ۱٪ بر کارایی مصرف کودها در تولید دانه و ماده خشک کل دارند.
♣به طور کلی نتایج نشان داد که با افزایش مقدار آب مصرفی کارایی مصرف ازت، فسفر و پتاسیم در تولید ماده خشک کل افزایش می یابد. در حالی که در تولید دانه با افزایش مقدار آب مصرفی کارایی مصرف ازت افزایش و کارایی مصرف فسفر و پتاسیم کاهش می یابد.
نتایج کارایی مصرف ازت، فسفر و پتاسیم به صورت اثر تجمعی آنها نیز نشان داد که بین تیمارهای آبیاری، کارایی مصرف تجمعی آنها تفاوت معنی دار در سطح آماری ۱٪ وجود دارد. همچنین نتایج نشان داد که تیمارهای کودی اثر معنی داری در سطح ۱٪ بر کارایی مصرف کودها در تولید دانه و ماده خشک کل دارند. از طرف دیگر مشخص گردید که با افزایش میزان مصرف کود کارایی مصرف کودها کاهش می یابد. در بین تیمارهای کودی، کارایی مصرف تجمعی آنها تفاوت معنی دار در سطح آماری ۱٪ نشان داد. نتایج کارایی مصرف ازت، فسفر و پتاسیم به صورت اثر تجمعی آنها نیز نشان داد که با افزایش مقدار کود مصرفی، کارایی مصرف کودها به صورت تجمعی در تولید دانه و ماده خشک کاهش می یابد.
در منابع مختلف مفهوم کارایی مصرف کود متفاوت بیان شده است. کود کارایی مصرف عناصر غذایی را به صورت افزایش عملکرد بخش برداشت شده گیاهی به ازای هر واحد عنصر غذایی مصرف شده به صورت کود، تعریف کرد. کراسول و گودوین کارایی عناصر غذایی را تحت نام کارایی بازیافت یا بازده ظاهری ( Recovery efficiency) بیان کردند.
بر این اساس کارایی مصرف کود (عنصر غذایی) به مقدار عنصر غذایی جذب شده، به ازای هر واحد عنصر غذایی مصرف شده گفته می شود و از رابطه زیر به دست می آید:
♣که این رابطه E کارایی بازیافت ظاهری (درصد)، U مقدار عنصر غذایی جذب شده توسط گیاهی که کود دریافت کرده است (کیلوگرم در هکتار)، U مقدار عنصر غذایی جذب شده توسط گیاهی که کود دریافت نکرده (کیلوگرم در هکتار) و مقدار عنصر غذایی مصرف شده (کیلوگرم در هکتار) می باشد.
کارایی مصرف کود به مقدار، زمان، نوع و روش مصرف کود بستگی دارد. روش کوددهی نقشی اساسی در استفاده بهینه از کود و افزایش کارایی مصرف آن دارد. بدیهی است که با مصرف عناصر غذایی بر اساس نیاز گیاه در طی دوره رشد، کارایی مصرف کود افزایش می یابد. معمولا بالاترین کارایی مصرف کود در اولین واحدهای مصرف آن به دست می آید. به تدریج با مصرف مقادیر بیشتر کود، کمبود عناصر غذایی برطرف می شود. از این مرحله به بعد، واکنش گیاه در برابر کود مصرفی کم شده و بنابر این کارایی مصرف آن کاهش می یابد. در چند دهه گذشته مقالات زیادی در مورد اهمیت و جایگاه تکنولوژی کود آبیاری از نظر افزایش کارایی مصرف آب، کود، تولید محصول و حفظ محیط زیست ارائه گردیده است. پژوهشگران بیان کردند که غیر یکنواختی آبیاری موجب مدیریت ضعیف مصرف کود، ایجاد رواناب، غیر یکنواختی توزیع کود و نیز سبب هدر رفت کود می شود.
با مصرف ازت با آبیاری قطره ای نسبت به روش رایج کوددهی، جذب ازت و کارایی مصرف آن در سیب زمینی افزایش می یابد. اثر مصرف کودهای شیمیایی را به روش کود آبیاری بر کارایی مصرف کود و عملکرد محصولات مختلف مانند سیب زمینی، ذرت، خیار، آفتابگردان و توت فرنگی مورد آزمایش قرار داد و نتیجه گرفت که کارایی مصرف کود و عملکرد در این روش بسیار بیشتر از روش پخش سطحی است.
با مصرف پتاسیم از طریق سیستم آبیاری قطره ای نتیجه گرفتند که پتاسیم در طول یک فصل می تواند ۶۰ تا ۹۰ سانتی متر در خاک جابه جا گردد. ماگن در آزمایشی نتیجه گرفت که با کودآبیاری پتاسیم، تحرک پتاسیم در هر دو جهت افقی و عمودی در خاک آسان تر می گردد.با مصرف کودهای پتاسه عملکرد دانه آفتابگردان را به طور معنی دار افزایش دادند و اظهار داشتند که درصد روغن در حالت تقسیطی بالاترین بود.در نتیجه گیری از تحقیق روی نخود فرنگی بیان داشتند که در کود آبیاری عناصر غذایی مستقیما توسط قطره چکانها در ناحیه حداکثر فعالیت ریشه گیاهان قرار می گیرد و باعث افزایش کارایی مصرف کود می گردد. نتیجه گرفتند که کود آبیاری ازت از طریق آبیاری قطره ای نسبت به نواری آن و سپس آبیاری قطره ای، میزان جذب ازت و تأثیر آن را بر عملکرد کرفس افزایش می دهد.
کود آبیاری Fertigation که عبارت از مصرف کود همراه با آب آبیاری در طی دوره رشد گیاه است، کارایی مصرف کود را افزایش می دهد. کود آبیاری با سیستم های تحت فشار منجر به افزایش کارایی مصرف آب و کود به طور همزمان و موجب کاهش هدر رفت بخشی از کودهای شیمیایی می گردد. هدف از این پژوهش، بررسی اثر کود آبیاری بر کارایی مصرف کود در آفتابگردان با استفاده از سیستم آبیاری قطره ای – نواری است.
مواد و روش ها این آزمایش در مزرعه مرکز تحقیقات کشاورزی شهرکرد (طول جغرافیائی ۵۰ درجه و ۵۶ دقیقه و عرض جغرافیائی ۳۲ درجه و ۱۸ دقیقه) در خاکی با بافت رسی سیلتی و در قالب طرح کاملا تصادفی با دو فاکتور مقدار آب آبیاری در چهار سطح، و مقدار کود شیمیایی در پنج سطح، در سه تکرار در سال ۱۳۸۳ انجام گردید. در اوایل بهار، ابتدا زمین مورد نظر انتخاب و پیش از کاشت آفتابگردان نمونه ای مرکب از خاک مزرعه از دو عمق ۲۵ -ه و ۶۰-۲۵ سانتی متر بر داشت و تجزیه های فیزیکوشیمیایی بر روی آن انجام گرفت. نمونه ها به آزمایشگاه منتقل و بعد از خشک کردن، و خرد کردن و عبور از الک ۲ میلی متری، توزیع اندازه ذرات با استفاده از روش هیدرومتری، جرم مخصوص ظاهری با استفاده از رینگ های فلزی به قطر ۶ و ارتفاع ۴ سانتی متر ، جرم مخصوص حقیقی با استفاده از پیکنومتر، و برای تعیین مقدار آب قابل استفاده، رطوبت ظرفیت مزرعه ای و نقطه پژمردگی دائم بترتیب در مکش های ۰/ ۳ و ۱۵ بار توسط دستگاه صفحه فشاری اندازه گیری گردید.
قابلیت هدایت الکتریکی خاک در عصاره گل اشباع به وسیله دستگاه هدایت سنج الکتریکی و pH خاک در گل اشباع توسط دستگاه pH متر اندازه گیری شد. پتاسیم قابل جذب به روش استات آمونیوم نرمال، فسفر قابل جذب به روش بیکربنات سدیم نیم مولار، ازت کل به روش کجلدال، کربنات کلسیم معادل در خاک به روش کلسیمتری و عناصر ریز مغذی قابل جذب روی، مس، منگنز و آهن با عصاره گیری از خاک با روش DTPA توسط دستگاه جذب اتمی تعیین شدند.
در اواسط اردیبهشت ماه زمین مورد نظر شخم و بعد از دیسک زدن اقدام به ایجاد فارو گردید. سپس زمین کرت بندی و تیمارها به طور تصادفی در آن پخش گردیدند. فاصله کرتهای آزمایشی از یکدیگر ۲/ ۵ متر و ابعاد آن ۱۶۷/ ۸ متر در نظر گرفته شد. در اواخر اردیبهشت ماه آفتابگردان ، به صورت ردیفی با فاصله ردیف ۶۰ سانتی متر و فاصله بوته ۲۵ سانتی متر روی ردیف به صورت خطی توسط دست کشت
گردید. ار رقم آفتابگردان هیبرید شده زاریا مناسب شرایط آب و هوائی منطقه استفاده گردید. برای این آزمایش، سیستم آبیاری قطره ای – نواری طراحی و اجرا گردید. از نوارهای آبیاری با مشخصات فنی AJCT دارای ارقام ۴۵۰- ۳۰ – ۰۷ -۱۶/ ۵ که آبدهی آن برای ۱۰۰ متر طول ۴۵۰ لیتر در ساعت، فاصله خروجی ها ۳۰ سانتی متر، ضخامت آن ۰/۱۷۵ میلی متر، و قطر داخلی آن ۱۶ / ۵ میلی متر بود استفاده شد. در این سیستم برای کنترل و اندازه گیری میزان آب و کود در محل اتصال منیفلدها به لوله نیمه اصلی از کنتورهای حجم/ ۵ اینچ استفاده گردید. جهت جلوگیری از گرفتگی نوارها، توسط ذرات معلق بین خط توزیع و خط تغذیه کننده یک فیلتر دیسکی با مش ۱۵۰ نصب گردید. به منظور کوددهی همراه با آب آبیاری در این آزمایش، از روش تزریق با ایجاد اختلاف فشار استفاده شد. در این روش انژکتور، محلول کو دی را از یک تانک روباز کشیده و آن را با جابجایی یا فشار به داخل سیستم آبیاری تزریق می نماید.|
برای تعیین تیمارهای آبیاری از تخلیه رطوبتی خاک استفاده گردید. بدین منظور با اندازه گیری رطوبت خاک در ظرفیت زراعی و نقطه پژمردگی، مقدار آب قابل استفاده گیاه در خاک محاسبه گردید. تأمین ۱۰۰٪ آب قابل استفاده در خاک به عنوان تیمار شاهد و سایر تیمارها به عنوان درصدی از این مقدار منظور گردید. بر این اساس با توجه به دور معمول آبیاری منطقه ( ۷ روز ) اندازه گیری رطوبت خاک در تیمار شاهد انجام گرفت و با محاسبه نیاز آبیاری برای تأمین ۱۰۰٪ نیاز آبی واعمال ضرایب ۶۰، ۸۰، ۱۰۰ و ۱۲۰ درصد در آن سایر تیمارها آبیاری شدند. (۳ و ۲۶). تیمارهای آبیاری بر اساس جدول ۱ اعمال گردید. برای دست یابی به این هدف در تیمار ۱۰۰ درصد آبیاری رطوبت خاک در عمق ریشه گیاه به روش وزنی تعیین و با استفاده از رابطه زیر مقدار آب آبیاری به نحوی محاسبه گردید که رطوبت خاک تا عمق ریشه به حد ظرفیت مزرعه برسد.
کودهای ازت و پتاسیم در ۵ نوبت و با فواصل ۱۴ روز و کودهای دارای آهن، روی، منگنز، مس و بر در ۴ نوبت با فواصل ۱۴ روز در طی فصل رشد آفتابگردان مصرف گردید. در این آزمایش، کود فسفات دی آمونیم به دلیل حلالیت پایین و عدم امکان مصرف آن به روش کود آبیاری در تمام تیمارهای آزمایش قبل از شخم در سطح خاک مصرف گردید تا با عملیات شخم کود تا عمق ۲۰ سانتی متری خاک آغشته گردد تا قابلیت استفاده بیشتر از کود را فراهم سازیم.
در طول فصل رشد به موازات اعمال تیمارهای آبیاری و کودی عملیات دیگر داشت مانند مبارزه با آفات و بیماریها و علف های هرز صورت گرفت. بعد از رسیدن محصول، محصول کرتها با حذف حاشیه ها در سطح ۲/ ۴ متر مربع برداشت گردیده و توزین شد. از محصول هر کرت نمونه هایی برای تعیین درصد رطوبت به آزمایشگاه منتقل گردید و پس از تعیین رطوبت آن، میزان ماده خشک کل، بیوماس و دانه تعیین گردید. همچنین برای تعیین عناصر غذایی در ماده خشک و دانه گیاه نمونه برداری به صورت تصادفی صورت گرفت. در ماده خشک و دانه آفتابگردان ازت کل، فسفر و پتاسیم اندازه گیری گردید.
ازت کل به روش تیتراسیون بعد از تقطیر بوسیله سیستم اتوماتیک کجل تک (۶)، فسفر به روش کالریمتری ( رنگ زرد مولیبدات وانادات ) با هضم به روش سوزاندن خشک و استفاده از اسید کلریدریک (۶ و ۱۸) و پتاسیم به روش نشر شعله ای با نضم به روش سوزاندن خشک و ترکیب با اسید کلریدریک اندازه گیری گردید (۳۳). تجزیه و تحلیل آماری به کمک نرم فزار SAS انجام شد و پس از محاسبه جدول تجزیه واریانس ANOVA مقایسه میانگین به روش LSD در سطح ۱٪ صورت گرفت.
کارایی مصرف کود در آفتابگردان با سیستم کود و آبیاری
نتایج و بحث ویژگی های خاک و شرایط رشد آفتابگردان خاک مزرعه مورد آزمایش دارای بافت رسی سیلتی است و از آنجائی که آفتابگردان با غالب خاکها سازگاری دارد ولی خاکهای نسبتا سبک را به خاک های خیلی سنگین رسی ترجیح می دهد. بنابر این محدودیتی از نظر نوع خاک برای این گیاه وجود ندارد.
اثر تیمارهای آبیاری بر کارایی مصرف عناصر غذایی نتایج تجزیه واریانس کارایی مصرف کود در گیاه آفتابگردان در جدول ۴ ارائه شده است. نتایج نشان می دهد که کارایی مصرف کود آفتابگردان تحت تأثیر میزان آب آبیاری، مقدار کود مصرفی و اثر متقابل هر دو عامل قرار می گیرد. مقایسه میانگین های کارایی مصرف کود با آزمون دانکن در سطح ۱٪ در تیمارهای مختلف آبیاری در جدول ۵ ارائه شده است. نتایج به دست آمده نشان می دهد که تیمارهای آبیاری اثر معنی داری در سطح ۱٪ بر کارایی مصرف ازت در تولید دانه و ماده خشک کل دارند.
در بین تیمارهای آبیاری تیمار را با ۲۸ و ۱۵ درصد بیشترین و نیمار را با ۱۵ و ۵ درصد کمترین کارایی مصرف ازت را به ترتیب برای تولید ماده خشک کل و دانه دارند. همین طور نتایج نشان داد که کارایی مصرف پتاسیم با افزایش میزان آب مصرفی افزایش می یابد. در بین تیمارهای آبیاری تیمار با ۷۲ درصد بیشترین و تیمار با ۳۰ درصد کمترین کارایی مصرف پتاسیم را در تولید ماده خشک دارند. با این حال بیشترین کارایی مصرف پتاسیم برای تولید دانه در تیمارها با ۳۲ درصد و کمترین مقدار آن در تیمار I با ۱۹ درصد حاصل گردید. در تولید دانه با افزایش میزان آب مصرفی نسبت به تیمار ۱۰۰٪ تأمین نیاز آبی، کارایی مصرف پتاسیم کاهش نشان داد. اما نتایج نشان داد که کارایی مصرف فسفر با افزایش میزان آب مصرفی کاهش می یابد. علت را می توان به تثبیت بیشتر فسفر در شرایط فراهمی آب ارتباط داد. با افزایش مقدار آب در خاک کلسیم محلول خاک با فسفر بهتر واکنش داده و باعث تشکیل ترکیبات نامحلول فسفر در خاک می گردد.
در نتیجه امکان جذب فسفر توسط گیاه کاهش یافته و کارایی مصرف فسفر کاهش می یابد. در بین تیمارهای آبیاری تیمار I1 با ۱۷ و ۱۴ درصد بیشترین کارایی مصرف فسفر را به ترتیب برای تولید ماده خشک و تولید دانه دارند.
نتایج نشان می دهد که با افزایش مقدار آب مصرفی کارایی مصرف ازت، فسفر و پتاسیم در تولید ماده خشک کل افزایش می یابد. هم چنین در تولید دانه با افزایش مقدار آب مصرفی کارایی مصرف ازت و پتاسیم افزایش نشان می دهد. در حالی که کارایی مصرف فسفر کاهش می یابد. آب به دلیل نقش آن در فرایندهای جذب عناصر غذایی، وجود رطوبت کافی در خاک برای افزایش جذب عناصر غذایی و در نتیجه افزایش عملکرد ضروری است. نیاز آفتابگردان به ازت به ویژه در مراحل اولیه رشد، بیشتر از سایر عناصر است. هنگامی که مقدار آب مصرفی افزایش یابد و ازت به صورت تقسیطی در اختیار گیاه قرار گیرد امکان جذب بیشتر آن فراهم شده و از طرف دیگر به علت تقسیطی بودن هدر رفت آن کاهش می یابد در نتیجه کارایی مصرف آن در این شرایط افزایش می یابد. نتایج کارایی مصرف ازت، فسفر و پتاسیم به صورت اثر تجمعی آنها نیز نشان داد که در بین تیمارهای آبیاری، کارایی مصرف تجمعی آنها تفاوت معنی دار در سطح آماری ۱٪ وجود دارد. در بین تیمارهای آبیاری تیمار با ۴۰ و ۱۹ درصد بیشترین و تیمار I با ۲۶ و ۱۴ درصد کمترین کارایی مصرف کودها را به ترتیب برای تولید ماده خشک و دانه دارند. اختلاف معنی داری بین تیمار دا و با وجود نداشت. کارایی مصرف ازت، فسفر و پتاسیم به صورت تجمعی نشان داد که با افزایش میزان آب مصرفی، کارایی مصرف کودها در تولید ماده خشک و دانه افزایش می یابد.
هافیل و همکاران کمترین کارایی مصرف ازت، فسفر و پتاسیم را به ترتیب ۹، ۱۵ و صفر درصد و بیشترین کارایی مصرف را ۹۱، ۴۲ و ۱۰۰ درصد گزارش کردند.
دوبر مان و ویت در اراضی تحت کشت آبی در آسیا کارایی مصرف ازت را ۳۱ درصد،
هافیل و همکاران در مناطق مختلف افریقا در مزارع کشاورزان ۵۰-۱۹ درصد.
پریس و همکاران بین ۶۶-۵۹ درصد و دداتا و بورش (۹) مقدار آن را ۵۷ درصد گزارش کردند.
در این پژوهش کمترین کارایی مصرف ازت، فسفر و پتاسیم در تیمارهای آبیاری به ترتیب ۱۵، ۳ و ۳۰ درصد به دست آمد. همچنین بیشترین کارایی مصرف ازت، فسفر و پتاسیم در تیمارهای آبیاری به ترتیب ۲۸، ۱۷ و ۷۲ درصد به دست آمد. نتایج پژوهش حاضر با نتایج آنها مطابقت ندارد. نوع خاک، شرایط اقلیمی و شرایط آزمایشات انجام شده را از دلایل وجود تفاوت با نتایج آنها می توان بیان کرد.
کودهای ازت و پتاسیم در ۵ نوبت و با فواصل ۱۴ روز و کودهای دارای آهن، روی، منگنز، مس و بر در ۴ نوبت با فواصل ۱۴ روز در طی فصل رشد آفتابگردان مصرف گردید. در این آزمایش، کود فسفات دی آمونیم به دلیل حلالیت پایین و عدم امکان مصرف آن به روش کود آبیاری در تمام تیمارهای آزمایش قبل از شخم در سطح خاک مصرف گردید تا با عملیات شخم کود تا عمق ۲۰ سانتی متری خاک آغشته گردد تا قابلیت استفاده بیشتر از کود را فراهم سازیم.
در طول فصل رشد به موازات اعمال تیمارهای آبیاری و کودی عملیات دیگر داشت مانند مبارزه با آفات و بیماریها و علف های هرز صورت گرفت. بعد از رسیدن محصول، محصول کرتها با حذف حاشیه ها در سطح ۲/ ۴ متر مربع برداشت گردیده و توزین شد. از محصول هر کرت نمونه هایی برای تعیین درصد رطوبت به آزمایشگاه منتقل گردید و پس از تعیین رطوبت آن، میزان ماده خشک کل، بیوماس و دانه تعیین گردید. همچنین برای تعیین عناصر غذایی در ماده خشک و دانه گیاه نمونه برداری به صورت تصادفی صورت گرفت. در ماده خشک و دانه آفتابگردان ازت کل، فسفر و پتاسیم اندازه گیری گردید.
ازت کل به روش تیتراسیون بعد از تقطیر بوسیله سیستم اتوماتیک کجل تک (۶)، فسفر به روش کالریمتری ( رنگ زرد مولیبدات وانادات ) با هضم به روش سوزاندن خشک و استفاده از اسید کلریدریک (۶ و ۱۸) و پتاسیم به روش نشر شعله ای با نضم به روش سوزاندن خشک و ترکیب با اسید کلریدریک اندازه گیری گردید (۳۳). تجزیه و تحلیل آماری به کمک نرم فزار SAS انجام شد و پس از محاسبه جدول تجزیه واریانس ANOVA مقایسه میانگین به روش LSD در سطح ۱٪ صورت گرفت.
کارایی مصرف کود در آفتابگردان با سیستم کود و آبیاری
نتایج و بحث ویژگی های خاک و شرایط رشد آفتابگردان خاک مزرعه مورد آزمایش دارای بافت رسی سیلتی است و از آنجائی که آفتابگردان با غالب خاکها سازگاری دارد ولی خاکهای نسبتا سبک را به خاک های خیلی سنگین رسی ترجیح می دهد. بنابر این محدودیتی از نظر نوع خاک برای این گیاه وجود ندارد.
اثر تیمارهای آبیاری بر کارایی مصرف عناصر غذایی نتایج تجزیه واریانس کارایی مصرف کود در گیاه آفتابگردان در جدول ۴ ارائه شده است. نتایج نشان می دهد که کارایی مصرف کود آفتابگردان تحت تأثیر میزان آب آبیاری، مقدار کود مصرفی و اثر متقابل هر دو عامل قرار می گیرد. مقایسه میانگین های کارایی مصرف کود با آزمون دانکن در سطح ۱٪ در تیمارهای مختلف آبیاری در جدول ۵ ارائه شده است. نتایج به دست آمده نشان می دهد که تیمارهای آبیاری اثر معنی داری در سطح ۱٪ بر کارایی مصرف ازت در تولید دانه و ماده خشک کل دارند.
در بین تیمارهای آبیاری تیمار را با ۲۸ و ۱۵ درصد بیشترین و نیمار را با ۱۵ و ۵ درصد کمترین کارایی مصرف ازت را به ترتیب برای تولید ماده خشک کل و دانه دارند. همین طور نتایج نشان داد که کارایی مصرف پتاسیم با افزایش میزان آب مصرفی افزایش می یابد. در بین تیمارهای آبیاری تیمار با ۷۲ درصد بیشترین و تیمار با ۳۰ درصد کمترین کارایی مصرف پتاسیم را در تولید ماده خشک دارند. با این حال بیشترین کارایی مصرف پتاسیم برای تولید دانه در تیمارها با ۳۲ درصد و کمترین مقدار آن در تیمار I با ۱۹ درصد حاصل گردید. در تولید دانه با افزایش میزان آب مصرفی نسبت به تیمار ۱۰۰٪ تأمین نیاز آبی، کارایی مصرف پتاسیم کاهش نشان داد. اما نتایج نشان داد که کارایی مصرف فسفر با افزایش میزان آب مصرفی کاهش می یابد. علت را می توان به تثبیت بیشتر فسفر در شرایط فراهمی آب ارتباط داد. با افزایش مقدار آب در خاک کلسیم محلول خاک با فسفر بهتر واکنش داده و باعث تشکیل ترکیبات نامحلول فسفر در خاک می گردد.
در نتیجه امکان جذب فسفر توسط گیاه کاهش یافته و کارایی مصرف فسفر کاهش می یابد. در بین تیمارهای آبیاری تیمار I1 با ۱۷ و ۱۴ درصد بیشترین کارایی مصرف فسفر را به ترتیب برای تولید ماده خشک و تولید دانه دارند.
نتایج نشان می دهد که با افزایش مقدار آب مصرفی کارایی مصرف ازت، فسفر و پتاسیم در تولید ماده خشک کل افزایش می یابد. هم چنین در تولید دانه با افزایش مقدار آب مصرفی کارایی مصرف ازت و پتاسیم افزایش نشان می دهد. در حالی که کارایی مصرف فسفر کاهش می یابد. آب به دلیل نقش آن در فرایندهای جذب عناصر غذایی، وجود رطوبت کافی در خاک برای افزایش جذب عناصر غذایی و در نتیجه افزایش عملکرد ضروری است. نیاز آفتابگردان به ازت به ویژه در مراحل اولیه رشد، بیشتر از سایر عناصر است. هنگامی که مقدار آب مصرفی افزایش یابد و ازت به صورت تقسیطی در اختیار گیاه قرار گیرد امکان جذب بیشتر آن فراهم شده و از طرف دیگر به علت تقسیطی بودن هدر رفت آن کاهش می یابد در نتیجه کارایی مصرف آن در این شرایط افزایش می یابد. نتایج کارایی مصرف ازت، فسفر و پتاسیم به صورت اثر تجمعی آنها نیز نشان داد که در بین تیمارهای آبیاری، کارایی مصرف تجمعی آنها تفاوت معنی دار در سطح آماری ۱٪ وجود دارد. در بین تیمارهای آبیاری تیمار با ۴۰ و ۱۹ درصد بیشترین و تیمار I با ۲۶ و ۱۴ درصد کمترین کارایی مصرف کودها را به ترتیب برای تولید ماده خشک و دانه دارند. اختلاف معنی داری بین تیمار دا و با وجود نداشت. کارایی مصرف ازت، فسفر و پتاسیم به صورت تجمعی نشان داد که با افزایش میزان آب مصرفی، کارایی مصرف کودها در تولید ماده خشک و دانه افزایش می یابد.
نتایج تحقیقات پژوهشگران در مورد استفاده از کود شیمیایی در مزارع آفتابگردان
هافیل و همکاران کمترین کارایی مصرف ازت، فسفر و پتاسیم را به ترتیب ۹، ۱۵ و صفر درصد و بیشترین کارایی مصرف را ۹۱، ۴۲ و ۱۰۰ درصد گزارش کردند.
دوبر مان و ویت در اراضی تحت کشت آبی در آسیا کارایی مصرف ازت را ۳۱ درصد،
هافیل و همکاران در مناطق مختلف افریقا در مزارع کشاورزان ۵۰-۱۹ درصد.
پریس و همکاران بین ۶۶-۵۹ درصد و دداتا و بورش (۹) مقدار آن را ۵۷ درصد گزارش کردند.
در این پژوهش کمترین کارایی مصرف ازت، فسفر و پتاسیم در تیمارهای آبیاری به ترتیب ۱۵، ۳ و ۳۰ درصد به دست آمد. همچنین بیشترین کارایی مصرف ازت، فسفر و پتاسیم در تیمارهای آبیاری به ترتیب ۲۸، ۱۷ و ۷۲ درصد به دست آمد. نتایج پژوهش حاضر با نتایج آنها مطابقت ندارد. نوع خاک، شرایط اقلیمی و شرایط آزمایشات انجام شده را از دلایل وجود تفاوت با نتایج آنها می توان بیان کرد.
یافته های تحقیقات حاکی از آن است که نوع کود به شکل مؤثری سبب افزایش عملکرد و ویژگی های رشد زعفران شد و استفاده از کود دلفارد نسبت به کود شیمیایی مرسوم و کودهای زیستی برتری دارد، به طوری که علت را ایجاد شرایط تغذیه ای بهینه از طریق فراهم کردن عناصر غذایی مورد نیاز گیاه عنوان کرده اند.
اهمیت آهن بیشتر به دلیل دو وظیفه حیاتی آن است: ۱. آهن بخشی از گروه کاتالیزوری بسیاری از آنزیم های اکسیداسیون و احیاست و برای ساخت و ساز کلروفیل نیز لازم است؛ ۲. آهن یکی از اجزای تعدادی از آنزیم های اکسیداز، نظیر کاتالاز و پراکسیداز است. افزودن ۲۰ کیلو گرم در هکتار نانوکلات آهن به صورت چال کود و اسپری محلول ۱ درصد کلات موجب افزایش ۷۰ درصد سطح برگ، ۳۷۵ درصد محتوای کلروفیل و ۳۵۰ درصد فعالیت فتوسنتز شد و محتوای کلسیم پسته را نیز ۱۲ درصد افزایش داد. تحقیقات در زمینه اسفناج نشان داد که با کاربرد ۴ کیلوگرم نانو کلات آهن عملکرد۳ /۷ تن در هکتار به دست آمد که ۷۶ درصد نسبت به تیمار شاهد برتری داشت. استفاده از نانو کلات آهن به مقدار ۶ کیلوگرم در هکتار موجب پایداری عملکرد شد.
به دلیل اسیدیته زیاد بیشتر خاک های ایران و مشکل عدم محلولیت آهن در این اسیدیته، به کودهایی نیاز است که جذب زیادی در این اسیدیته داشته باشند؛ کود کلات آهن می توانند در این زمینه به رشد گیاه کمک کنند، أما باید از بین منابع مختلف کود آهن، از کودی استفاده کرد که جذب بیشتری داشته باشد تا هم در کاهش مصرف کود و هم در کاهش هزینه های تولید کمک مؤثری به سیستم های کشاورزی کند.
استفاده از نانو کودها به منظور کنترل دقیق آزادسازی عناصر غذایی می تواند گامی مؤثر به منظور دستیابی به کشاورزی پایدار و سازگار با محیط زیست باشد. از این رو به نظر می رسد با به کارگیری نانو کودها به عنوان جایگزین کودهای مرسوم، عناصر غذایی کود به تدریج و به صورت کنترل شده در خاک آزاد شوند که در این حالت برای افزایش عملکرد کمی و کیفی زعفران زراعی، استفاده از فناوری های نوین به ویژه نانوفناوری می تواند افق تازهای پیش روی کشاورزان ایرانی قرار دهد. هدف پژوهش حاضر، بررسی کرد. کلات آهن با بنیان های متفاوت ناتو و میکرو به منظور بررسی آثار متفاوت آنها بر عملکرد کمی و کیفی زعفران است.
آموزشی و تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه شاهد در سال های زراعی ۹۱-۱۳۸۹ به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. عامل اول، نوع کود آهن شامل کاربرد نانوکلات خضراء (ساخت شرکت صدور احرار شرق) و کلات معمولی با بیان ای دی دی اچ اس آ (ساخت شرکت اوپن گرین ایتالیا)؛ و عامل دوم، مقدار کود آهن در سه سطح کاربرد صفر، ۵ و ۱۰ کیلوگرم در هکتار بود.بنه ها در تابستان ۱۳۸۹ از مزارع استان خراسان جنوبی منتقل و در ۲۰ شهریور ۱۳۸۹ در زمین اصلی کشت شد. وزن بنه ها بین ۸ تا ۱۲ گرم متغیر بود. بنه ها در کرتهایی به ابعاد ۲ متر در ۵ متر در هشت ردیف به فاصله ۲۰ سانتی متر و فاصله روی ردیف ۵ سانتی متر، در عمق ۱۵ سانتی متر کشت شد. براساس نتایج آزمون خاک و نیاز گیاه، ۱۰۰ کیلوگرم در هکتار کود اوره به صورت تفسیطی پس از گلدهی و همچنین در اسفند به کرت ها اضافه شد
تیمارهای کود آهن همراه آب آبیاری اول قبل از گلدهی در ۱۰ مهر ۱۳۸۹ و ۱۳۹۰ داخل کرتها اعمال شد. مساحت هر گرت ۱۰ متر مربع بود که بنابر محاسبه به ازای هر گرت، ۵ گرم (تیمار ۵ کیلوگرم در هکتار) و ۱۰ گرم (تیمار ۱۰ کیلوگرم در هکتار) نانوکلات به گرت مربوط افزوده شد و در تیمارهای کلات معمولی به منظور جبران کمتر بودن غلظت آهن، / ۱۵ گرم و ۱۰۵ / ۳۰ گرم کلات ای دی دی اچ اس آ اضافه شد. مقدار آهن کلات شده در کود ای دی دی اچ اس آ، ۶ درصد و مقدار آهن کلات شده در نانو کلات آهن ۹ درصد بود. نحوه مصرف هر یک از کودها بدین صورت بود که ابتدا کودهای موردنظر در بطری کاملا حل شده و سپس در حین آبیاری به کرت های مربوطه اضافه شد.
شرکت بازرگانی هیراکود در سال ۱۳۹۵، با هدف کمک به بهبود کیفیت تولید محصولات کشاورزی و باغی در کشور، شروع به کار کرد. این مجموعه عمده فعالیت خود را بر روی عرضه کودها و تغذیه دهنده های گیاه اعم از کودهای ارگانیک و کودهای شیمیایی، متمرکز نمود و به ارائه محصولات ایرانی و خارجی به خریداران عمده پرداخت.
هیراکود ، اصالت همۀ کالاهایش را تضمین و همۀ آنها را با کیفیت عالی عرضه میکند. از آنجا که هدف اصلی این مجموعه تولید و تامین بهترین نوع کودهای ضمانتی با منشاء ارگانیک جهت استفاده در بخش کشاورزی می باشد؛ کشاورزان می توانند با خیال راحت و با هزینه های خیلی ارزان تر از کودهای شیمیایی، مرغی و حیوانی محصولی با کیفیت برداشت کنند. این اطمینان را به شما می دهیم که با یکبار استفاده از نمونه کودهای معرفی شده مشتری دائمی ما خواهید شد و ما را به دیگران معرفی خواهید کرد.
هیراکود همیشه با تاکید بر اصالت کالا، کیفیت بالا و قیمت مناسب سعی بر آن دارد تا پایین ترین قیمت های ممکن کودهای تولید ملی و همچنین وارداتی را به مشتریان ارائه کند. از این رو تجار، فروشندگان و مشتریان می توانند با خیالی آسوده خریدشان را از این مجموعه انجام دهند. علاوه بر این ما با تولید و ارائه محصولات بیولوژیکی باکیفیت و قیمتی رقابتی کاری انجام داده ایم بتوانید با هزینه ای پایین تر، کود خریداری کنید، آبیاری رو کاهش دهید، درختان تان را در مقابل آفات و سرمازدگی مقاوم کنید و دیگر مزایا…
در گروه سوم تیمارهای شاهد گندم بدون کود نیتروژن و گندم + ۷۰ کیلوگرم در هکتار نیتروژن (عرف منطقه) به ترتیب با عملکردهای ۹۱۲ و ۸۵۸ کیلوگرم در هکتار کمترین مقدار را حائز شدند. بقیه تیمارها در حد فاصل گروه های دوم و سوم قرار گرفتند در آزمایش ایونز و همکاران (۲۰۰۳) عملکرد گندم در تناوب لگوم- گندم بیشتر از گندم گندم بود.
بخشی از برتری عملکرد گندم در تیمار گندم +کود بیولوژیک +۳۰ کیلوگرم نیتروژن را می توان به فعالیت باکتری های تثبیت کننده نیتروژن و قسمتی را نیز به کار برد کود شیمیایی نیتروژنه نسبت داد. به نظر می رسد که کاربرد توأم این دو منبع کودی منجر به تأثیر بر اجزاء عملکرد گندم در این تیمار شده است، به طوری که در صفات تعداد سنبله در واحد سطح و تعداد دانه در سنبله نسبت به سابر تیمارها برتری نشان داده است. البته این برتری در صفاتی نظیر زیست توده و شاخص برداشت نیز پدید آمده است. در آزمایش بهل و همکاران (۲۰۰۳) کاربرد توام ازتوباکتر ومایکوریزا باعث افزایش عملکرد دانه، تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه و عملکرد بیولوژیکی در گندم شد. همچنین رائی و گائور (۱۹۸۸) به این نتیجه رسیدند که تیمار گندم با ازتوباکتر و آزوسپریلیوم به تنهایی و مخلوط آنها به ترتیب ۹۱/ درصد، ۸ / ۲درصد و ۱۳ / ۹ درصد افزایش عملکرد گندم را در پی داشت.
یکی دیگر از راههای افزایش ماده آلی خاک
استفاده از کود سبز در تناوب زراعی می باشد. منظور از کود سبز شخم زدن گیاه
در خاک پس از رشد کافی و بدون برداشت محصول است. اثر کود سبز بر خصوصیات
فیزیکی خاک همانند کود حیوانی می باشد.
ولی کود سبز عملاً مواد غذایی به خاک اضافه نمی کند، بلکه آن چه را که طی
رشد خود از خاک جذب کرده و در خود ذخیره نموده است به خاک بر می گرداند اما
در صورتی که از گیاهان تیره بقولات بعنوان کود سبز استفاده شود تمام ازت
تثبیت شده را به خاک بر می گرداند. از طرف دیگر کود سبز با جذب و ذخیره
مواد غذایی در خود از شسته شدن آنها جلوگیری می نماید. گیاه مورد استفاده
بعنوان کود سبز می بایستی اثرات فیتوتوکسینی بر رشد محصول بعدی نداشته
باشد، فصل رشد کوتاهی داشته، تراکم بوته بالا را تحمل کند و رشد سبزینه ای
زیادی داشته باشد تا علاوه بر این که مقدار زیادی ماده آلی به خاک اضافه می
کند، پوشش کامل خاک را تامین نماید. پوشش کامل خاک برای جلوگیری از فرسایش
خاک و بازداری رشد علفهای هرز ضرورت دارد. بنابراین اهداف کود سبز را می
توان در افزایش ماده آلی خاک، حفظ مواد غذائی خاک (و در صورت استفاده از
گیاهان تیره بقولات افزایش ازت خاک)، جلوگیری از فرسایش خاک و مبارزه با
علفهای هرز خلاصه نمود. توجه به اهداف فوق روشن می سازد که کود سبز قبل از
گیاهان وجینی در تناوب قرار می گیرد.
هر چند که در این تحقیق سهم هر یک از فاکتورهای کود بیولوژیک و یا کود شیمیایی در افزایش عملکرد دانه گندم به تفکیک مشخص نشده است، اما برتری ۹ در صدی عملکرد دانه در تیمار گندم +کود بیولوژیک (بدون کود نیتروژن) به تیمار گندم بدون کود نیتروژن، که کرت های آنها در سال اول تناوب در شرایط یکسان و تحت آیش قرار داشته اند، را می توان به کاربرد کود بیولوژیک در تیمار اول نسبت داد. اما کار برد توأم کود بیولوژیک و کود شیمیایی عملکرد گندم را از ۱۰۰۰ کیلوگرم در هکتار در تیمار گندم + کود بیولوژیک بدون کود نیتروژن با تأثیر بر صفات تعداد سنبلچه در سنبله، تعداد دانه در سنبله، وزن زیست توده و طول سنبله، با حدود ۳۰ درصد افزایش، به ۱۵۷۰ کیلو گرم در هکتار در تیمار گندم + کود بیولوژیک + ۳۰ کیلو گرم نیتروژن، رسانده است. این در حالی است که این دو تیمار از نظر سایر اجزاء عملکرد و صفات فاقد اختلاف معنی دار می باشند. به نظر می رسد که علاوه بر نیتروژن آلى ذخیره شده در کرتهای تیمار گندم +کود بیولوژیک +۳۰ کیلوگرم نیتروژن در سال اول آزمایش (آیش)، احتمالا کاربرد ۳۰ کیلوگرم در هکتار کود شیمیایی نیتروژنه شرایط تغذیه ای مناسبی را برای تکثیر و فعالیت باکتری های ازتوباکتر و آز سپیریلیوم فراهم نموده است، زیرا این باکتریها جهت رشد و تثبیت ازت نیازمند وجود این عنصر در محیط غذایی هستند
ارتقاء سطح مصرف کود شیمیایی نیتروژنه از ۳۰ کیلوگرم در هکتار در تیمار گندم +کود بیولوژیک + ۳۰ کیلوگرم نیتروژن به ۶۰ کیلوگرم در هکتار در تیمار گندم +کود بیولوژیک +۶۰ کیلوگرم در هکتار نیتروژن، بر عملکرد گندم در تیمار اخیر تأثیر منفی باقی گذاشت، به طوری که این دو تیمار نسبت به هم، ۱۷ درصد اختلاف عملکرد نشان دادند، که از نظر آماری نیز معنی دار می باشد. این اختلاف تا حدودی معرف عدم کارآیی مصرف بی رویه کودهای شیمیایی در شرایط دیم و تأثیر منفی آن بر روند تولید در گیاه می باشد.
اختلاف عملکرد دانه تیمار گندم + کود بیولوژیک +۳۰ کیلوگرم در هکتار نیتروژن نسبت به آن دسته از تیمارهای گندم که کرت های آنها در سال اول تناوب به ترتیب تحت کشت ارقام یونجه Medicago polymorpha Medicago Scutellata مخلوط دو رقم اخیر و گندم قرار داشتند را می توان به استفاده از ذخائر غذائی خاک و تخلیه نسبی رطوبت خاک در طی فصل رشد در سال اول، توسط این گیاهان نسبت داد. با اینکه یونجه های یکساله در تناوب با گندم می توانند بیش از مقدار مورد نیاز گندم نیتروژن هوا را تثبیت نمایند (داختن و همکاران، ۱۹۹۹)، و پس از پایان دوره رشد با اضافه کردن بقایای خود به زمین، اندوخته های غذایی و مواد آلی خاک را افزایش دهند، در عین حال ادامه رشد این گیاهان منجر به کاهش ذخائر رطوبتی خاک می گردد. کاهش بیشتر رطوبت خاک در کرتهای گندم نسبت به کرتهای یونجه و آیش، و در کرتهای یونجه نسبت به آیش به دلیل فعالیت رویشی بیشتر گندم و دوام دوره رشد و بزرگی اندام های رویشی آن نسبت به یونجه است، که متضمن مصرف آب بیشتری است. هر چند که ممکن است میزان تبخیر از سطح کرتهای گندم به دلیل پوشش بیشتر خاک کمتر باشد، اما احتمالا این پوشش جبران هدررفت آب از طریق جذب توسط بوته های گندم را نکرده است. همچنین وجود اختلاف در میزان رطوبت کرتهای آیش با دیگر کرتها احتمالا به دلیل عدم وجود سطح سبز و حفظ و ذخیره رطوبت در این کرت ها می باشد. در آزمایش زنتنر و همکاران (۱۹۹۹) تخلیه آب خاک توسط گیاهانی که به صورت کود سبز در تناوب با غلات قرار داشتند یکی از دلائل کاهش عملکرد غلات کاشته شده پس از آنها بوده است و به اعتقاد ویجیل و نیلسون (۱۹۹۸) رطوبت خاک می تواند بیش از نیتروژن در روند رشد گیاه محدود کننده باشد.
در گروه دوم، اختلاف عملکرد در دو تیمار گندم بدون کود نیتروژن که کرت های آنها در سال اول تحت کشت یونجه های یکساله Scutellata Medicago و Medicago polymorpha بودند، با تیمار دیگر گندم بدون کود نیتروژن که سال اول تحت آیش قرار داشت، نشان می دهد که کاشت یونجه یکساله ضمن دارا بودن مزیت هایی از قبیل حفاظت خاک در برابر عوامل فرسایشی، بقایای آن توانسته است که به عنوان کود سبز در بهبود حاصلخیزی خاک مفید باشد، و در عین حال با توجه به فعالیت باکتری های تثبیت کننده نیتروژن در ریشه آن، بخشی از نیتروژن مورد نیاز گیاه بعدی را تأمین نموده است، که این امر باعث ایجاد اختلاف معنی دار در صفات تعداد سنبله در واحد سطح، تعداد سنبلچه در سنبله، تعداد دانه در سنبله در دو تیمار اول با تیمار سوم گردید. در آزمایش بلک شا و همکاران (۲۰۰۱) میزان نیتروژن در دسترس در تیمارهای کود سبز شبدر شیرین پیش از کاشت گندم بهاره (ماه آوریل ۱۶ تا ۱۵ کیلوگرم در هکتار بیش از تیمار آیش بود. در همین آزمایش میزان عملکرد گندم در تناوب کود سبز شبدر شیرین – گندم ۶۷ تا ۷۵ درصد بیش از تناوب آیش – گندم بود.
اما بخشی از اختلاف تیمارهایی که در سال پیش تحت آیش سالیانه بودند با تیمارهایی که در سال اول زیر کشت یونجه یکساله قرار داشتند را می توان به تخلیه رطوبت خاک در سال اول توسط بوته های یونجه نسبت داد. در آزمایش مگ گوئیر و همکاران (۱۹۹۸) عملکرد گندم در تناوب آیش سبز تابستانه – گندم کمتر از عملکرد آن در تیمار آیش سالیانه – گندم بود. در این پژوهش بنا به استدلال محققان آن، علاوه بر مصرف رطوبت ناشی از بارندگی تابستانه توسط یونجه یکساله، بخشی از ذخائر رطوبتی خاک نیز توسط این گیاه مصرف شده است. در حالی که در شرایط اجرای آیش سالیانه، علاوه بر حفظ ذخائر رطوبتی خاک از سال های پیش، قسمتی از رطوبت ناشی از بارندگی ها نیز در خاک ذخیره گردیده، که در سال دوم تناوب به مصرف گندم رسیده است. بنا به اظهار ویجیل و نیلسون (۱۹۹۸)، ۸۸ درصد از تغییرات در عملکرد گندم کاشته شده پس از لگوم در تناوب لگومگندم به استفاده لگوم از آب خاک در سال نخست تناوب مربوط می گردد. البته آنان اظهار داشته اند که در مقام مقایسه عموما آیش سبز تابستانه لگوم با آیش سالانه شدیدا به شرایط آب و هوا و میزان بارندگی وابسته است، و نمی تواند یک رابطه ثابت و غیر قابل تغییر باشد. بنا به اظهار بلک شا و همکاران (۲۰۰۱) مقدار کاهش رطوبت خاک در پیش از کاشت گندم بهاره در تیمار شبدر شیرین با هدف کود سبز بیشتر از تیمار آیش بوده است.
عملکرد گندم در تیمار گندم بدون کاربرد دو نوع کود نیتروژنه شیمیایی و بیولوژیک که سال پیش تحت کشت مخلوط دو رقم یونجه یکساله قرار داشت، نتوانست با عملکرد گندم در تیمارهای بدون کار برد کود بیولوژیک و شیمیایی که پس از ارقام یونجه یکساله کاشته شده بود، رقابت نماید. اما با تیماری از گندم که در آن فقط کود بیولوژیک استفاده شده بود، از نظر عملکرد دانه در یک سطح قرار گرفت. از دلایل این اختلافات احتمالا می توان به پائین بودن سطح تولید ماده خشک در مخلوط دو رقم یونجه اشاره نمود، که نتوانسته است حاصلخیزی خاک را به نحو مطلوب ارتقاء بخشد. نتایج حاصل از مقایسه دو تیمار گندم بدون کود نیتروژن و گندم + کود بیولوژیک و بدون کود نیتروژن نشان داد که تأثیر ناشی از کاشت مخلوط دو رقم یونجه یکساله مورد استفاده در این تحقیق در افزایش عملکرد گندم تا حدودی مشابه آثار حاصل از کاربرد توأم کود بیولوژیک از تو باکتر و آز سپیریلیوم می باشد.
همچنین تیمار گندم + کود بیولوژیک و بدون کود نیتروژن با آنکه بذور آن با کود بیولوژیک آغشته شده بود، اما احتمالا به دلیل عدم استفاده از کود شیمیایی نیتروژنی، از نظر عملکرد دانه، توانایی رقابت با تیمارهای گندم + کود بیولوژیک +۳۰ کیلوگرم نیتروژن و گندم +کود بیولوژیک + ۷۰ کیلوگرم در هکتار نیتروژن که در آنها از هر دو نوع کود شیمیایی و بیولوژیک استفاده شده بود را نداشت. این نتایج نشان می دهد که کاربر کود بیولوژیک از تو باکتر و آز سپیریلیوم زمانی مؤثر است که همراه آن در حد نیاز کود شیمیایی نیتروژنه به صورت تقسیط مصرف گردد. تیمار گندم بدون کود نیتروژن در حالی که در سال اول تحت آیش قرار داشت، اما در غیاب دو نوع کود بیولوژیک و شیمیائی توانایی رقابت با سایر تیمارها را نداشت، و تیمار گندم + ۷۰ کیلوگرم در هکتار کود نیتروژن (بر اساس عرف منطقه) که در سال نخست تحت کشت گندم قرار داشت نیز علیرغم کار برد کود شیمیایی نیتروژنه در حد عرف منطقه، اما نتوانست با دیگر تیمارها رقابت نماید. احتمالا از دلایل این کاهش، مصرف ذخائر غذایی و بخشی از رطوبت خاک در سال اول تناوب توسط بوته های گندم، و دیگری افزایش بی رویه نیتروژن، مازاد بر نیاز گیاه در سال دوم است، که در شرایط دیم و کمبود رطوبت در روند رشد گیاه اختلال ایجاد نموده است.
در سال دوم تناوب میزان اتلاف رطوبت خاک تا عمق توسعه ریشه (۳۰-۰ سانتی متر)، در کرتهایی که سال پیش زیر کشت گندم و یونجه قرار داشتند بیش از کرتهایی بود که به آیش اختصاص پیدا کرد. اما همواره این کاهش به ترتیب در کرتهای گندم بیش از یونجه و در یونجه بیش از آیش بود (شکل ۲ و ۳). این نتایج نشانگر این واقعیت است که در یک چرخه تناوبی، گیاهان پیش کاشت به لحاظ طول دوره رشد و دوام آنها در زمین می توانند روی عملکرد گیاه بعدی اثر گذار باشند. البته در صورتی که میزان و پراکندگی نزولات آسمانی نسبتا خوب باشد، این تأثیر کمتر خواهد بود. در آزمایش پیکول و همکاران (۱۹۹۷) رطوبت خاک بیش از نیتروژن خاک در تناوب آیش سبز گندم در عملکرد گندم بهاره محدودیت ایجاد کرد، به طوری که در تیمار آیش سبز گندم عملکرد گندم ۲۵ درصد کمتر از تیمار آیش لخت گندم بود. همچنین در مطالعه بلک شاو و همکاران (۱۹۹۶) مقدار آب قابل استفاده در زمان کاشت گندم بهاره در تیمارهائی که سال پیش تحت کشت شبدر شیرین بودند تقریبا برابر تیمارهایی بود که تحت آیش قرار داشتند.
نتیجه گیری براساس نتایج حاصل از این تحقیق تناوب ارقام یونجه یکساله – گندم، به دلیل اثرات مثبت یونجه در بهبود خواص کیفی خاک و ایجاد پوشش گیاهی جهت مبارزه با فرسایش، می تواند به عنوان یک الگوی مناسب تناوبی معرفی شود. همچنین در صورت اعمال مدیریت مطلوب در حفظ و نگهداری رطوبت در سال آیش، و توجه به حفاظت محیط زیست برای نیل به اهداف کشاورزی پایدار، تناوب آیش -گندم + ۳۰ کیلوگرم در هکتار کود نیتروژنه + کودبیولوژیک، با صرف هزینه کمتر می تواند به عنوان یک جایگزین مناسب دیگر بجای تناوب های شاهد مورد استفاده قرار گیرد. حتما برای درک بهتر این تحقیق مقاله تاثیر کود سبز بر یونجه قسمت اول را مطالعه نمایید
شرکت بازرگانی هیراکود در سال ۱۳۹۵، با هدف کمک به بهبود کیفیت تولید محصولات کشاورزی و باغی در کشور، شروع به کار کرد. این مجموعه عمده فعالیت خود را بر روی عرضه کودها و تغذیه دهنده های گیاه اعم از کودهای ارگانیک و کودهای شیمیایی، متمرکز نمود و به ارائه محصولات ایرانی و خارجی به خریداران عمده پرداخت.
هیراکود ، اصالت همۀ کالاهایش را تضمین و همۀ آنها را با کیفیت عالی عرضه میکند. از آنجا که هدف اصلی این مجموعه تولید و تامین بهترین نوع کودهای ضمانتی با منشاء ارگانیک جهت استفاده در بخش کشاورزی می باشد؛ کشاورزان می توانند با خیال راحت و با هزینه های خیلی ارزان تر از کودهای شیمیایی، مرغی و حیوانی محصولی با کیفیت برداشت کنند. این اطمینان را به شما می دهیم که با یکبار استفاده از نمونه کودهای معرفی شده مشتری دائمی ما خواهید شد و ما را به دیگران معرفی خواهید کرد.
هیراکود همیشه با تاکید بر اصالت کالا، کیفیت بالا و قیمت مناسب سعی بر آن دارد تا پایین ترین قیمت های ممکن کودهای تولید ملی و همچنین وارداتی را به مشتریان ارائه کند. از این رو تجار، فروشندگان و مشتریان می توانند با خیالی آسوده خریدشان را از این مجموعه انجام دهند. علاوه بر این ما با تولید و ارائه محصولات بیولوژیکی باکیفیت و قیمتی رقابتی کاری انجام داده ایم بتوانید با هزینه ای پایین تر، کود خریداری کنید، آبیاری رو کاهش دهید، درختان تان را در مقابل آفات و سرمازدگی مقاوم کنید و دیگر مزایا…